Üzüntü ve ızdırap zihnin halleridir. Zihinsel haller ise değişim durumundadır. Bir konup bir uçan ateş böcekleri gibidir onlar. Üzüntü, ızdırap ve diğer hisler uçucu şeylerdir fakat kendinizi onlara adeta mandalla tutturursunuz siz. Bense onların mevcut olmadığını söylerim size.

Sizin için mevcuttur onlar ve bu anlaşılır bir şeydir. Adeta sarıp sarmalarlar sizi ve siz de onlara sarılırsınız. Belki de bu dikbaşlı hislerin; üzüntü ve ızdırapların olmaması için ödemeniz gereken bir nevi bedel yada borç olduğunu düşünüyorsunuz. Öyleyse üzüntü ve ızdırap konusunda artık uzmanlaştığınızı ve bu nedenle de bir gün onlardan diplomanızı alıp mezun olabileceğinizi söyleyebiliriz.

Canlarım, onlar adına sahiplendiğiniz destekleyici nedenler yüzünden üzüntü ve ızdırap vardır. Onlara çok büyük bir inanç duyarsınız ve onların sebeplerine de yürekten inanırsınız. Eğer sebep-sonuç kavramına inanmıyor olsaydınız üzüntü ve ızdıraba da bu denli büyük bir iman beslemezdiniz.

Izdırap benimseyip üzerinize aldığınız bir şeydir. Şu veya bu olur ve siz de bu yüzden ızdırap çekersiniz. Şu veya bu olur yada olmaz ve siz de kendinizi mağlup olmuş, alt edilmiş hissedersiniz. Bir şeyleri kaybettiğiniz hissine kapılırsınız. Kendinizi allak bullak olmuş hissedersiniz. Dünya hayatı dünya hayatı olduğu içindir ki kendinizi üzülmüş hissedersiniz çünkü.

Eğer ızdıraba inanabiliyorsanız bu inancınızı bir kenara da bırakabilirsiniz.

Canlarım değerli hazinelere, acıya inandığınızdan daha fazla inanın. Sevgiye inanın ve ızdırabı aklınıza getirmeyin. Hayatın size gayet istikrarlı bir ızdırap akışı sunduğuna inanmış olabilirsiniz. Buna bir dur-durak olmadığına inanmış olabilirsiniz. Mazinin değişmezliğine inanmış olabilirsiniz. Izdırabın bir yaşam alanı olarak kalıcılığına inanmış olabilirsiniz. Hayatın bir savaş alanı olduğuna inanmanızı gerektirecek bir savaşınızın mevcut olması gerekmez ki.

Kazanıp kaybetmeye inanırsınız, kazanır kaybedersiniz. Yara bere almaktan, zarar görmekten sakınmaya inanırsınız, fakat sadece bir süre için. Yaraların, zarar ve kayıpların kılıcı ise başınızın üzerinde sallanmaya devam eder. Mutluluk hiçbir şekilde elinizden alınamayacak bir haktır sizin için; ama siz sadece bazı ödünç mutluluk anlarını hissedebiliyorsunuzdur. Özgürlükten mahrum bırakıldığınız konusunda da emin olabilirsiniz; fakat ızdırap çekmenize sebep olacak özgürlüğe sahipsinizdir çünkü artılara, eksilere ve zamanın izlerine iman edersiniz. Diğer şeylere inanabilecekken gelip geçici zamanın kalıcılığına inanıyor olabilirsiniz.

Ya hayat önünüzdeki tozlu bir yol değilse eğer? Ya pürüzsüz ve altından bir yolda yürüyorsanız? Sadece yol üzerindeki panolarda zamanla parçası haline geldiğiniz sinema filmlerinin afişleri sergilenmektedir. Sizse üzerinde yol aldığınız altın yoldan ziyade sinema filmlerine inanma eğilimindesinizdir. Dünyadan yukarıdasınız canlarım. Filmler gelir geçer, fakat siz ebedisiniz. Kendinizi pek tabii ki engellenmiş hissedebilirsiniz ancak engellenmeye muktedir değilsiniz. Kendinizle bir oyun oynarsınız. Bu oyuna ise önceden karar verilmişti. Siz o oyunun çok uzun zaman önce galibi olmuştunuz.

Sanki hayatınızın aslı onlarmış gibi kazanımlara ve hayal kırıklıklarına tutunursunuz. Hayatınızsa başka bir şeydir. Gözlerinizin üzerini karanlığı görmenizi kolaylaştıran fakat her şeyin başı olan ışığı unutmanızı sağlayan bir film şeridi ile örtersiniz.

Karanlıkla o kadar meşgulsünüzdür ki ışığı görmezden gelirsiniz. Belki de ışık bakamayacağınız denli gözlerinizi kamaştırmaktadır. Karanlığa olan inancınız o kadar kuvvetlidir ki ışığı içinize almazsınız. Işık mutlak olandır, muhakkak ve güvenilir olandır; lakin tam tersini söyleyen, karanlığın kaçınılmaz ışığın ise güvenilmez olduğunu söyleyen empoze bir bakış açınız vardır. Defterin zarar ve borç hanesine bağlı kalırsınız.

Bu hanede ölüm vardır, kayıplar vardır ve aslında var olmadıkları halde bunları sanki başlıca dayanağınızmış gibi yukarıda tutarsınız. Lakin ölüm ve kayıplar sizin için mevcuttur ve onlara kuvvetle inanırsınız. Sanki Yüce Hükümdarınız onlarmış gibi onları önünüzde tutarsınız. Yüce Hükümdarınız sevgidir canlarım. Sevgi elinizde tuttuğunuz As’tır sizin. Onu yüksekte tutun. Bir başka şey yoktur ki.